گیاهان چگونه مسیر نور را پیدا میکنند؛ نگاهی به حس بینایی بدون چشم
وارد شوید تا ادامهی پادکستها در هر دستگاهی از همان جایی که رها کردهاید پخش شود.
دربارهی این قسمت
گیاهان برخلاف جانوران چشم ندارند، اما به شکلی شگفتانگیز میتوانند جهت نور را تشخیص دهند و رشد خود را به سوی آن هدایت کنند. این توانایی که قرنها دانشمندان را به خود مشغول کرده، نشان میدهد گیاهان برای درک محیط اطرافشان به اندامهای حسی شبیه ما نیاز ندارند.
پژوهشهای تازه نشان میدهد پاسخ این معما ممکن است در جایی بسیار ساده پنهان شده باشد؛ در فضاهای پر از هوا میان سلولهای گیاه. این کانالهای کوچک با تغییر مسیر و پراکنده کردن نور، شدت روشنایی متفاوتی را در بخشهای مختلف بافت ایجاد میکنند و به گیاه امکان میدهند جهت منبع نور را تشخیص دهد.
گیاهان گیرندههای نوری مختلفی در سراسر بدن خود دارند، اما برای تشخیص جهت نور، تنها دریافت نور کافی نیست و باید تفاوت شدت آن در بخشهای مختلف احساس شود. فضای میان سلولها با ایجاد همین اختلاف نوری، نوعی سیستم حسی غیرمستقیم میسازد؛ سیستمی که بدون چشم، مغز یا اندام حسی مشخص میتواند اطلاعات لازم برای جهتگیری گیاه را فراهم کند.
سرنخ مهم این سازوکار از بررسی گیاهی جهشیافته به دست آمد که کانالهای هوایی میان سلولهایش با آب پر شده بود و دیگر نمیتوانست جهت نور را بهدرستی تشخیص دهد. هنگامی که این فضاهای هوایی وجود داشتند، شکست و پراکندگی نور در بافت گیاه یک شیب نوری ایجاد میکرد؛ اما پر شدن آنها با آب این تفاوت را کاهش میداد و توانایی گیاه برای جهتیابی نسبت به نور مختل میشد.
در این پادکست به یکی از جذابترین رازهای زیستشناسی گیاهان میپردازیم و بررسی میکنیم که چگونه یک گیاه بدون چشم میتواند نور را پیدا کند. این داستان نهتنها تصویری تازه از نحوه ادراک محیط در گیاهان ارائه میدهد، بلکه نشان میدهد طبیعت چگونه میتواند با ساختارهایی ساده و ظریف، راهحلهایی پیچیده برای مسئلهای مانند دیدن و جهتیابی ایجاد کند.
برای ثبت دیدگاه وارد حساب کاربری خود شوید.