آیا ساخت حیات در آزمایشگاه ممکن شده است؟ داستان نخستین سلول مصنوعی که تقسیم می‌شود

تصور کنید دانشمندان بتوانند یک سلول را نه از دل یک موجود زنده، بلکه از مجموعه‌ای از مولکول‌ها و اجزای شیمیایی بسازند و سپس شاهد رشد و تقسیم آن باشند. چنین اتفاقی مرز میان ساختن یک سامانه زیستی و ساختن چیزی شبیه به حیات را به یکی از جذاب‌ترین پرسش‌های علم امروز تبدیل می‌کند.

در این اپیزود با تلاش دانشمندان برای ساخت یک سلول مصنوعی آشنا می‌شویم؛ سامانه‌ای که از اجزای بنیادی سلول‌های زنده ساخته شده و توانسته فرایندهایی مانند رشد و تقسیم را تجربه کند. این دستاورد فقط یک موفقیت فنی نیست، بلکه فرصتی است برای بررسی اینکه یک سلول برای زنده ماندن، رشد کردن و تکثیر شدن به چه چیزهایی نیاز دارد.

اما ساختن یک سلول مصنوعی با کنار هم گذاشتن چند ماده شیمیایی ساده تفاوت زیادی دارد. سلول‌های زنده مجموعه‌ای پیچیده از فرایندهای هماهنگ هستند؛ از تولید انرژی و ساخت پروتئین‌ها گرفته تا تکثیر مواد ژنتیکی و سازمان‌دهی اجزای درون سلول. بازسازی این هماهنگی، یکی از دشوارترین چالش‌ها در مسیر ساخت سامانه‌های مصنوعی شبیه به حیات است.

در ادامه بررسی می‌کنیم که چنین سلولی چگونه می‌تواند رشد کند و به دو سلول تقسیم شود و این موفقیت چه چیزی درباره ماهیت حیات به ما می‌آموزد. آیا برای ساخت یک موجود زنده باید تمام پیچیدگی‌های طبیعت را بازسازی کرد، یا می‌توان با مجموعه‌ای محدود از اجزای ضروری، فرایندهای اصلی زندگی را دوباره ایجاد کرد؟

اگر به زیست‌شناسی، ژنتیک و آینده علم علاقه دارید، این اپیزود شما را به مرز میان شیمی و حیات می‌برد؛ جایی که دانشمندان تلاش می‌کنند یکی از بنیادی‌ترین فرایندهای طبیعت را در آزمایشگاه بازسازی کنند. پرسشی که در پایان باقی می‌ماند ساده به نظر می‌رسد، اما پاسخ آن می‌تواند نگاه ما به معنای «حیات» را تغییر دهد: اگر بتوانیم یک سلول را از صفر بسازیم و آن را به رشد و تقسیم وادار کنیم، تا چه اندازه به ساختن حیات نزدیک شده‌ایم؟