چگونه ارزش‌های خود را پیدا، تعریف و به کار بگیریم

این مقاله در مجله کسب‌وکار هاروارد منتشر شده که منبعی معتبر و ارزشمند در حوزه کسب‌وکار است.

نویسنده: ایرینا کوزما

ترجمه شده توسط تیم گیت (Git.ir)


ایده اصلی در یک نگاه

ارزش‌های شما می‌توانند به شما در تصمیم‌گیری کمک کنند، مسیر شغلی‌تان را هدایت کنند و حتی به شما کمک کنند زندگی شادتری داشته باشید. در ادامه 3 گام برای شناسایی و فکر کردن آگاهانه درباره ارزش‌هایتان آمده است:

  • ارزش‌های خود را پیدا کنید. درباره چیزهایی که برایتان مهم هستند تأمل کنید، سپس فهرستی از 3 ارزش اصلی خود تهیه کنید. اگر می‌توانید، آن‌ها را رتبه‌بندی کنید.

  • ارزش‌های خود را تعریف کنید. بنویسید هر یک از ارزش‌هایی که شناسایی کرده‌اید برای شما چه معنایی دارد. تعریف خود را تا حد امکان کوتاه نگه دارید.

  • از ارزش‌های خود استفاده کنید. شروع کنید به نگاه کردن به دنیای اطراف از دریچه ارزش‌هایتان.


ارزش‌های شما چیست؟

به‌عنوان یک مربی مسیر شغلی، وقتی این سؤال را از مراجعانم می‌پرسم، معمولاً یکی از دو پاسخ را می‌شنوم. یا می‌گویند: «راستش، هیچ‌وقت به آن فکر نکرده‌ام» یا «اوه، آسان است. این‌ها ارزش‌های من هستند...» پس از گفت‌وگوهای بیشتر، گروه اول اغلب متوجه می‌شوند که درباره ارزش‌هایشان ایده‌هایی دارند و گروه دوم درمی‌یابند که ارزش‌هایشان بیشتر فهرستی از کلمات بدون محتوای مشخص است.

هر دو واکنش معتبرند؛ داشتن شفافیت درباره ارزش‌ها آسان نیست. به هر حال، اهمیت شناسایی و به‌کارگیری ارزش‌ها در جامعه ما چندان مورد تأکید قرار نمی‌گیرد. بیشتر ما در مدرسه یاد نمی‌گیریم که چگونه چنین خوداندیشی‌ای داشته باشیم. احتمالاً هیچ‌وقت برای هیچ شغلی از شما خواسته نمی‌شود ارزش‌هایتان را مشخص کنید. کارفرمای شما نیز احتمالاً هرگز ارزیابی عملکرد سالانه‌تان را بر اساس آن‌ها انجام نخواهد داد.

اما این به آن معنا نیست که پیدا کردن، تعریف کردن و دانستن نحوه استفاده از ارزش‌ها اهمیت ندارد. شناخت ارزش‌ها قدرت زیادی دارد؛ ارزش‌ها می‌توانند به شما در تصمیم‌گیری کمک کنند، مسیر شغلی‌تان را هدایت کنند و حتی به شما کمک کنند زندگی شادتری داشته باشید. مراحل زیر می‌توانند شما را در فکر کردن آگاهانه درباره ارزش‌هایتان راهنمایی کنند.

گام 1: ارزش‌های خود را پیدا کنید

ارزش‌های شما پنهان نشده‌اند. حتی اگر تاکنون آن‌ها را به زبان نیاورده باشید، بازتابی از مهم‌ترین جنبه‌های زندگی شما هستند. در ادامه می‌بینید چگونه می‌توانید این ایده‌ها را به سطح آگاهی بیاورید.

درباره چیزهایی که برایتان مهم هستند تأمل کنید

«ارزش‌ها» فقط برچسبی است که برای چیزهایی که برایمان مهم هستند به کار می‌بریم. از خودتان بپرسید: بیش از هر چیز در دنیا به چه چیزهایی اهمیت می‌دهم؟ فهرستی تهیه کنید و تا جایی که می‌توانید موارد مختلفی را در آن بنویسید. این فهرست باید منعکس‌کننده چیزهایی باشد که برای خود شما مهم و شخصی هستند، نه چیزهایی که دیگران (خانواده، دوستان، همکاران و هم‌سالان) ممکن است از شما انتظار داشته باشند.

صداقت در این مرحله بسیار مهم است. سعی کنید ایده‌هایتان را در کمترین تعداد کلمات ممکن خلاصه کنید. (بعداً ارزش‌هایتان را بسط می‌دهید و تعریف دقیق‌تری از آن‌ها ارائه می‌کنید.) برخی نمونه‌ها عبارت‌اند از:

  • خانواده

  • پول

  • آسایش

  • دوستان

  • مسیر شغلی

  • زمان

  • آزادی

  • خوش‌بینی

فهرست را مرور کنید و 3 ارزش اصلی خود را انتخاب کنید

احتمالاً با خودتان فکر می‌کنید: اما همه این‌ها مهم هستند! شاید این درست باشد، اما بعضی ارزش‌ها قطعاً برای شما مهم‌تر از بقیه‌اند. باز هم صداقت کلید کار است. اگر در انتخاب 3 مورد مشکل دارید، می‌توانید به‌جای آن 2 یا 4 ارزش را انتخاب کنید. تعداد مهم نیست؛ هدف این است که فهرست را تا حد امکان کوتاه نگه دارید.

ارزش‌های خود را اولویت‌بندی کنید

وقتی ارزش‌های اصلی خود را مشخص کردید، تأمل کنید که آیا همه آن‌ها برای شما معنای یکسانی دارند یا می‌توانید آن‌ها را رتبه‌بندی کنید. در اینجا هیچ روش درست یا غلطی وجود ندارد، اما پاسخ شما باید نکته‌ای درباره میزان اهمیت این عناصر مختلف در زندگی‌تان به شما بگوید.

این تمرین یک فعالیت یک‌باره نیست. ممکن است چند هفته یا چند ماه زمان نیاز داشته باشید تا ارزش‌های اصلی خود را تثبیت کنید. برای تأمل و بازنگری وقت بگذارید. وقتی خودم این تمرین را انجام دادم، تقریباً یک سال طول کشید تا ارزش‌هایم را پیدا و تثبیت کنم. به‌تدریج متوجه شدم که شادی و عدالت برایم ضروری هستند. بعدها آزادی را نیز اضافه کردم؛ ارزشی که آن‌قدر در وجودم ریشه داشت که نتوانستم به‌اندازه دو مورد دیگر به‌سرعت آن را شناسایی کنم. به ارزش‌هایی که ممکن است به‌مرور زمان ظاهر شوند یا برایتان اهمیت پیدا کنند، توجه داشته باشید.

گام 2: ارزش‌های خود را تعریف کنید

حالا که ارزش‌هایتان را می‌شناسید، وقت آن است که مشخص کنید این ارزش‌ها در کلمات خود شما واقعاً چه معنایی دارند. می‌توانید به دنبال تعریف‌های فرهنگ لغت برای ارزش‌هایتان بگردید، اما احتمالاً پاسخ را آنجا پیدا نخواهید کرد. مهم است که تعریف خودتان را ارائه کنید.

برای مثال، درباره ارزش «آزادی» راه‌های زیادی برای تعریف آن وجود دارد. در ادامه می‌بینید من چگونه آن را تعریف می‌کنم و یکی از مراجعانم چگونه:

  • من: توانایی انجام هر کاری که می‌خواهم، هر زمان که می‌خواهم و به هر شکلی که می‌خواهم. این تعریف هم در سطح کلان (برای مثال، سفر کردن) و هم در سطح خرد (برای مثال، آزادی ذهنی) کاربرد دارد.

  • مراجعم: می‌خواهم در اقدامات و تصمیم‌گیری‌هایم استقلال داشته باشم و تحت مدیریت ذره‌بینی قرار نگیرم.

یک ارزش یکسان، اما دو تعریف کاملاً متفاوت.

در ابتدا ممکن است وسوسه شوید برای توجیه یا توضیح هر یک از ارزش‌هایتان پاراگراف‌های طولانی بنویسید. اما سعی کنید تعریف‌هایتان را تا حد امکان کوتاه نگه دارید؛ باید بتوانید ارزش‌ها و تعریفی را که از آن‌ها دارید به‌راحتی به خاطر بسپارید. یک جمله مختصر کافی است. برای اینکه ببینید در مسیر درستی قرار دارید یا نه، از خودتان بپرسید: اگر کسی نیمه‌شب مرا از خواب بیدار کند و از من بخواهد ارزش‌هایم را تعریف کنم، آیا می‌توانم پاسخ بدهم؟

هنگام تلاش برای تعریف ارزش‌هایتان، اجازه ندهید گستردگی این کلمات شما را دلسرد کند یا دیگران بر برداشت شما از معنای آن‌ها تأثیر بگذارند. وقتی اعلام می‌کنم «شادی» یکی از ارزش‌های من است، گاهی مردم با تردید به آن نگاه می‌کنند. می‌گویند: «این یک کلمه توخالی است» یا «خیلی کلی است.» اما برای من، این کلمه تعریفی کاملاً روشن دارد: شادی، لذتی است که در فرایند انجام کاری که مشغول انجام آن هستید، پیدا می‌کنید.

کلمات بزرگ، اما تعریف‌هایی دقیق و شخصی.

گام 3: از ارزش‌های خود استفاده کنید

زمانی متوجه می‌شوید ارزش‌هایتان را شناسایی و واقعاً تعریف کرده‌اید که خود را در حال نگاه کردن به دنیای اطراف از دریچه همین ارزش‌ها ببینید.

اینجاست که واقعاً قدرت شناخت ارزش‌هایتان را خواهید دید: آن‌ها تصمیم‌ها و اقدامات را ساده‌تر می‌کنند. وقتی فکر می‌کنید شجاعت ندارید، می‌توانند به شما شجاعت بدهند. می‌توانند شما را هدایت کنند و بینش‌های ارزشمندی در اختیارتان قرار دهند.

در ادامه چند نمونه از ارزش‌ها در عمل آورده شده است:

  • اگر یکی از ارزش‌های شما عدالت است، این ارزش می‌تواند هنگام ارائه بازخورد سازنده به یک همکار یا یکی از اعضای تیمتان راهنمای شما باشد. وقتی می‌دانید این بازخورد برای او مفید خواهد بود، اجتناب از رویارویی عادلانه نیست. عدالت یعنی با او صادق باشید و فرصتی برای بهبود یا اصلاح وضعیت موجود در اختیارش قرار دهید.

  • اگر یکی از ارزش‌های شما خوش‌بینی است، می‌توانید با نگرشی امیدوارانه‌تر با موقعیت‌های دشوار روبه‌رو شوید. شغل موردنظرتان را به دست نیاوردید؟ اشکالی ندارد؛ فرصت پیدا کردید مهارت مصاحبه‌تان را تمرین کنید و ارتباطات جدیدی بسازید. از برنامه شلوغتان خسته شده‌اید؟ حالتان خوب خواهد شد؛ ببینید از این تجربه‌های جدید چقدر در حال یادگیری هستید.

  • اگر یکی از ارزش‌های شما خانواده است، این ارزش می‌تواند در تصمیم‌گیری درباره مسیر شغلی یا محل زندگی‌تان به شما کمک کند. اگر پیشنهادی شغلی دریافت کنید که به شما اجازه دهد به والدینتان نزدیک‌تر شوید، ممکن است با هیجان آن را به شغلی که در آن سوی کشور قرار دارد ترجیح دهید. اگر در این فکر هستید که آیا باید شغلی را که تعادل نامناسبی میان کار و زندگی دارد ترک کنید، می‌توانید با اطمینان شروع به جست‌وجوی شغل جدید کنید، زیرا می‌دانید شغل جدید زمان بیشتری برای بودن در کنار عزیزانتان در اختیارتان قرار خواهد داد.

در ابتدا، ممکن است ارتباط دادن تجربه‌های روزمره‌تان با ارزش‌هایتان دشوار باشد، به‌خصوص زمانی که این ارزش‌ها در طول زمان تغییر کرده و تثبیت می‌شوند. یکی از راه‌های تمرین استفاده از ارزش‌ها این است که به موقعیتی فکر کنید که باعث ناامیدی یا ناراحتی شما شده است. از خودتان بپرسید: چه چیزی پشت این ناراحتی پنهان است؟ آیا یکی از ارزش‌های من نادیده گرفته شده است؟ راه دیگر برای تمرین این است که به موقعیت‌هایی فکر کنید که باعث شادی شما می‌شوند. کدام‌یک از ارزش‌هایتان از طریق آن فعالیت محقق می‌شود؟

انتظار نداشته باشید در یک روز ارزش‌هایتان را به‌طور کامل بشناسید. این فرایند زمان می‌برد. بسته به مسیر زندگی شما، ممکن است ارزش‌هایتان در طول زمان ثابت بمانند یا بر اساس رویدادها و اطلاعات جدید تغییر کنند. سالی یک‌بار با خودتان خلوت کنید تا مطمئن شوید همچنان با چیزهایی که بیش از همه برایتان اهمیت دارند در ارتباط هستید. و به یاد داشته باشید: این تمرین تنها زمانی به شما کمک خواهد کرد که 100% با خودتان صادق باشید.

چه زمانی متوجه خواهید شد که ارزش‌هایی عمیق و ریشه‌دار دارید؟ زمانی که حاضر نباشید بر سر آن‌ها سازش کنید.