چگونه از یک شغل سمی بهبود پیدا کنیم؟

این مقاله در مجله کسب‌وکار هاروارد منتشر شده که منبعی معتبر و ارزشمند در حوزه کسب‌وکار است.

نویسنده: ملودی وایلدینگ

ترجمه شده توسط تیم گیت (Git.ir)

...

این روزها دیگر بر کسی پوشیده نیست که متخصصان به دنبال محیط‌هایی هستند که در آن بتوانند از نظر ذهنی و عاطفی شرایط خوبی داشته باشند. کارکنان دیگر تحمل کمتری در برابر رفتار خصمانه، ارتباطات ضعیف و حاشیه‌های محیط کار دارند. در واقع، مطالعه‌ای که توسط دانشکده مدیریت اسلون دانشگاه MIT انجام شده نشان می‌دهد فرهنگ سمی محیط کار، مهم‌ترین دلیل ترک شغل افراد است و احتمال اینکه به خروج کارکنان منجر شود، بیش از 10 برابر بیشتر از میزان حقوق و مزایا است.

رهایی از موج استرسی که از یک موقعیت شغلی ناکارآمد ناشی می‌شود، می‌تواند تأثیر مثبتی بر سلامت و بهزیستی شما داشته باشد. اما کنار گذاشتن کامل آثار یک محیط کار سمی می‌تواند دشوار باشد. من در کارم به‌عنوان مربی مدیران اجرایی، بارها شاهد بوده‌ام که متخصصان باهوش و توانمند برای بهبود یافتن از بی‌ثباتی، ایجاد ترس و حتی قلدری‌ای که در محیط کار قبلی تجربه کرده‌اند، دچار مشکل می‌شوند. آن‌ها گاهی گوش‌به‌زنگی افراطی و واکنش‌پذیری را با خود به شغل بعدی می‌برند و این مسئله بر عملکرد و لذتی که از کارشان می‌برند تأثیر می‌گذارد.

جرالد را در نظر بگیرید که سه ماه از شروع کار جدیدش به‌عنوان مدیر پروژه در یک شرکت نرم‌افزاری می‌گذشت. از هر نظر، 90 روز نخست او موفقیت‌آمیز بود. او رویه‌های جدید و موردنیازی را اجرا کرده و روابط مثبتی با ذی‌نفعان کلیدی ایجاد کرده بود. با وجود این نتایج، جرالد نمی‌توانست احساس ناآرامی خود در رابطه با مدیر جدیدش را کنار بگذارد. او به من گفت: «شغل قبلی‌ام روی من اثر بدی گذاشته است. باید در انتخاب کلماتم فوق‌العاده محتاط می‌بودم تا رئیسم آن‌ها را تحریف نکند و علیه من به کار نبرد. هرگز نمی‌توانستم موضوعات دشوار را مطرح کنم، بدون اینکه او از کوره در برود.»

واضح بود که تجربه قبلی جرالد از یک محیط کار سمی، اثری ماندگار بر او گذاشته بود. او تنها نیست. آسیب روانی ناشی از محیط کار مسئله‌ای واقعی و کمتر مورد بحث است، مسئله‌ای که با توجه به نرخ بالای فرسودگی شغلی و ترک کارکنان، پرداختن به آن اهمیت زیادی دارد. این آسیب می‌تواند از رفتارهای آسیب‌زای مختلفی ناشی شود، از آزار کلامی یا انزوای اجتماعی گرفته تا نژادپرستی یا ناامنی شغلی. یک استراتژیست حوزه فناوری، تجربه روزمره زندگی با آسیب روانی ناشی از محیط کار را این‌طور خلاصه کرده بود: «آیا کسی تا به حال دچار PTSD ناشی از محیط کار سمی شده؟ مثلاً صدای اعلان دریافت ایمیل باعث شود واکنش "مبارزه، فرار یا انجماد" در شما ایجاد شود؟ فقط من این‌طورم؟»

شما سخت‌ترین کار را انجام داده‌اید: تصمیم شجاعانه برای خداحافظی با یک محیط کار سمی. حالا شایسته آن هستید که اعتمادبه‌نفس خود را دوباره به دست آورید و بار سنگین یک محیط منفی را پشت سر بگذارید. در ادامه می‌بینید چگونه می‌توانید التیام پیدا کنید، به مسیرتان ادامه دهید و در شغل جدید موفق شوید.

به یک نقطه پایان برسید

ممکن است نسبت به کسانی که با شما بدرفتاری کرده‌اند، احساس خشم و دلخوری داشته باشید. یا شاید موقعیت‌ها و گفت‌وگوها را بارها در ذهن خود مرور کنید و از خود بپرسید چه کاری می‌توانستید انجام دهید یا چه چیزی می‌توانستید بگویید که متفاوت باشد. این نوع نشخوار ذهنی رایج و قابل درک است. مغز از ابهام متنفر است و تلاش می‌کند برای رفتارهای نادرست توضیح و پاسخ پیدا کند، حتی اگر این کار برای ما سودی نداشته باشد.

نیاز به رسیدن به قطعیت شناختی قدرتمند است و می‌تواند به ما کمک کند به پذیرشی برسیم که امکان گذار از چیزی را که به پایان رسیده و حرکت به سوی چیزی جدید فراهم می‌کند. برای مثال، جرالد همچنان از رئیس سابقش عصبانی بود، زیرا رئیسش زمانی که جرالد تلاش می‌کرد کمک‌کننده باشد، نه‌تنها قدر او را ندانسته بود، بلکه به او حمله کرده بود. جرالد متوجه شد که هرگز از رئیسش عذرخواهی دریافت نخواهد کرد و در واقع به آن هم نیازی ندارد. در عوض، او نیاز داشت خودش را ببخشد و از خودش قدردانی کند. از جرالد خواستم نامه‌ای برای خودِ گذشته‌اش بنویسد و در آن اذعان کند که در آن زمان، با ابزارها، دانش و تجربه‌ای که در اختیار داشته، بهترین عملکرد ممکن را ارائه داده است. این تمرین به شکلی قدرتمند به فرایند التیام او کمک کرد.

ترک یک شغل، چه سمی باشد و چه نباشد، نوعی فقدان است؛ بنابراین به خودتان فرصت سوگواری بدهید. می‌توانید آیینی برای رها کردن گذشته در نظر بگیرید، مانند نوشتن یک نامه «خداحافظی» که قرار نیست آن را ارسال کنید، بایگانی یا حذف کردن فایل‌های کاری، یا خرد کردن اسناد قدیمی.

کنترل چیزهایی را که در اختیار شماست، به دست بگیرید

هیچ‌کس شایسته رفتار ناعادلانه، قلدری یا سوءاستفاده نیست، با این حال سرزنش خود واکنشی رایج به آسیب روانی است. ممکن است دائماً درگیر پرسش‌های «چه می‌شد اگر» شوید، مثلاً «اگر زودتر اعتراض می‌کردم چه می‌شد؟» یا بابت رفتاری که با شما شده احساس شرم کنید. برای بازسازی اعتمادبه‌نفس، خودشفقتی بسیار کمک‌کننده است؛ همچنین پس گرفتن قدرت خود از طریق اقدام سازنده‌ای که احساس ارزشمندی و هویت شما را تقویت کند، مؤثر است.

فرض کنید در شغل قبلی از شما انتظار می‌رفت که شبانه‌روز پاسخ‌گو باشید. سرزنش خودتان به خاطر اینکه نتوانسته‌اید در برابر این شرایط مقاومت کنید، فایده‌ای ندارد. در نهایت، این کارفرمای قبلی شما بوده که محیطی را ایجاد کرده که در آن همیشه باید در دسترس می‌بودید و حجم کاری طاقت‌فرسایی را به شما تحمیل کرده بود. بسیار مفیدتر است که انرژی خود را صرف تقویت مهارت‌های جرئت‌مندی کنید تا بتوانید در شغل جدید، زمانی که احساس می‌کنید انجام یک پروژه امکان‌پذیر یا پایدار نیست، حرف خود را بزنید. از آموخته‌های شغل قبلی خود به‌خوبی استفاده کنید و مرزها و انتظاراتتان را به‌روشنی بیان کنید.

برای محرک‌ها برنامه داشته باشید

به موقعیت‌هایی در شغل جدیدتان توجه کنید که برایتان آشنا به نظر می‌رسند، زیرا واکنش‌های استرسی قدیمی را در شما زنده می‌کنند. شناسایی موقعیت‌های مشخصی که احتمال دارد از نظر عاطفی شما را تحریک کنند، به شما امکان می‌دهد برای مواجهه با آن‌ها برنامه داشته باشید. محرک‌های رایج شامل کنار گذاشته شدن، احساس ناتوانی یا برداشتِ طرد شدن هستند.

سابقه جرالد با یک رئیس قلدر باعث شده بود پیش از جلسات دونفره با مدیر جدیدش، به‌شدت مضطرب باشد. تشخیص این ارتباط به جرالد کمک کرد تا پیش از این جلسات، با چند نفس عمیق دستگاه عصبی خود را آرام کند. او همچنین عادت کرد به داستان‌هایی که در ذهنش برای خودش تعریف می‌کرد توجه کند. در ابتدا، اگر رئیسش از او بازخورد مثبتی ارائه نمی‌کرد، با خود می‌گفت: «باز هم شروع شد. این دقیقاً مثل شغل قبلی‌ام است. مدیرم قدر من را نمی‌داند.» جرالد یاد گرفت گفت‌وگوی درونی غیرمفید خود را تشخیص دهد و رابطه‌اش با مدیر جدید را بر اساس شایستگی‌های خودش ارزیابی کند، بدون اینکه گذشته را به آن نسبت دهد.

لحظه‌های مثبت را مزه‌مزه کنید

مغز همیشه در حال جست‌وجوی خطرات احتمالی است، اما این موضوع پس از تجربه آسیب روانی شدت بیشتری پیدا می‌کند. به همین دلیل، حتی پس از شروع کار در محیطی امن‌تر ممکن است نسبت به بی‌احترامی‌های احتمالی، انتقادها و تهدیدها حساس باشید. می‌توانید این گرایش را از طریق «مزه‌مزه کردن» یا savoring تغییر دهید؛ تکنیکی روان‌شناختی که شامل تبدیل لحظه‌های مثبت و زودگذر به تجربه‌ها و باورهای مثبت است. نشان داده شده که این روش احساس شادی، رضایت و خودکارآمدی را افزایش می‌دهد.

در ادامه چند تمرین وجود دارد که می‌توانید امتحان کنید:

  • مرور خاطرات مثبت. روزانه 10 دقیقه را به تأمل درباره افکار و احساسات مرتبط با یک لحظه لذت‌بخش اختصاص دهید.

  • سه اتفاق خوب. هر روز سه اتفاق مثبت را یادداشت کنید و درباره اینکه چرا رخ داده‌اند تأمل کنید.

  • به اشتراک گذاشتن با دیگران. هر روز لحظه‌های خوب آن روز را با یک همکار یا یکی از عزیزانتان در میان بگذارید.

  • تبریک گفتن به خود. لحظه‌هایی را که در آن‌ها توانمندی خود را نشان داده‌اید و در طول روز از نقاط قوتتان استفاده کرده‌اید، با رضایت مرور کنید.

  • تصورسازی مثبت. به روز بعد فکر کنید و با جزئیات تصور کنید چه اتفاق‌های خوبی ممکن است رخ دهد.

در نهایت، پس از آنکه در شغل جدید اعتماد ایجاد کردید، در میان گذاشتن تجربه‌های گذشته با دیگران را نیز در نظر بگیرید. هرکس میزان متفاوتی از راحتی در افشای مسائل شخصی دارد، اما صحبت کردن درباره تجربه‌های گذشته می‌تواند برای برخی افراد گامی مهم در مسیر بهبود باشد.

بیش از هر چیز، مراقب خودتان باشید. سازگار شدن با یک شغل جدید حتی در بهترین شرایط هم می‌تواند استرس‌زا باشد، چه رسد به زمانی که در حال بهبود از آثار یک محیط کار سمی هستید. با صبر و خودشفقتی، می‌توانید از این تجربه فراتر بروید و حتی بیش از گذشته تاب‌آور شوید.


ملودی وایلدینگ، LMSW، مربی مدیران اجرایی و نویسنده کتاب Trust Yourself: Stop Overthinking and Channel Your Emotions for Success at Work است.