هیچ راه درست و واحدی برای مراقبت از خود وجود ندارد (HBR)

این مقاله در مجله کسب و کار هاروارد منتشر شده که منبعی معتبر و ارزشمند در حوزه کسب و کار است.

نویسنده: آلیسا اف. وسترینگ

ترجمه شده توسط تیم گیت (Git.ir)

این روزها توصیه‌های فراوانی درباره اهمیت مراقبت از خود (Self-Care) می‌شنویم. از ما خواسته می‌شود مدیتیشن انجام دهیم، حمام‌های طولانی بگیریم یا محصولات جدید و گران‌قیمت بخریم. هرچند این توصیه‌ها با نیت خیر مطرح می‌شوند، اما معمولاً به ریشه اصلی این موضوع نمی‌پردازند که چرا بسیاری از ما برای رسیدگی به سلامت جسم و روان خود با مشکل مواجه هستیم.

من به‌عنوان پژوهشگر، مدرس و مربی شغلی، نزدیک به دو دهه است که این موضوع را مطالعه می‌کنم. تقریباً هر روز با افرادی صحبت می‌کنم که می‌خواهند بهتر از خودشان مراقبت کنند، اما نمی‌توانند زمانی برای آن پیدا کنند. رسیدگی به خودشان همیشه به آخر فهرست کارهایشان منتقل می‌شود؛ بعد از انجام مسئولیت‌هایشان در قبال مدیر، همکاران، خانواده و دوستان.

پیدا کردن زمان برای مراقبت از خود، به‌ویژه برای دانشجویان و افراد تازه‌وارد به بازار کار، دشوارتر است. فشار درس، کار و جست‌وجوی شغل آن‌قدر زیاد است که طبیعی است بسیاری از افراد در پایان روز کاملاً خسته باشند و دیگر انگیزه‌ای برای توجه به نیازهای خود نداشته باشند.

نکته جالب اینجاست که اختصاص دادن زمان به مراقبت از خود، یکی از مهم‌ترین عوامل موفقیت در سایر بخش‌های زندگی است. پژوهش‌های فراوان نشان داده‌اند که رسیدگی به ذهن، بدن و سلامت روان، ما را در هر کاری که انجام می‌دهیم مؤثرتر می‌کند. بنابراین با یک تناقض ظاهری روبه‌رو هستیم: سلامت جسم و روان برای موفقیت تحصیلی و شغلی ما ضروری است، اما همین تحصیل و شغل، زمان و انرژی لازم برای مراقبت از سلامت جسم و روان را از ما می‌گیرند.

راه‌حل این مسئله، پیدا کردن برنامه ورزشی بهتر، برنامه خواب ایده‌آل یا اپلیکیشن جدید مدیتیشن نیست. اگر می‌خواهیم رفتارمان تغییر کند، ابتدا باید طرز فکرمان را تغییر دهیم.

در پژوهشی که همراه با استو فریدمن، روان‌شناس سازمانی، انجام داده‌ایم، متوجه شدیم بیشتر افراد با ذهنیت «مبادله» زندگی می‌کنند؛ یعنی تصور می‌کنند: «اگر بخواهم در کارم عملکرد بهتری داشته باشم، باید از بخش دیگری از زندگی‌ام زمان کم کنم.» این طرز فکر از کودکی در ذهن ما شکل گرفته است. حتی مفهوم «تعادل میان کار و زندگی» نیز اغلب به‌صورت یک ترازو نمایش داده می‌شود که کار در یک کفه و سایر جنبه‌های زندگی در کفه دیگر قرار دارد. البته زمان ما محدود است، اما همین نوع نگاه، اغلب مانع ایجاد تغییرات مثبت می‌شود.

برای ایجاد تغییر، باید شیوه نگاه خود به ارتباط میان بخش‌های مختلف زندگی را تغییر دهیم. اگر باورهای خود درباره مراقبت از خود را به چالش بکشید، می‌توانید روشی پیدا کنید که واقعاً برای شما مناسب باشد.

سه راهکار زیر می‌تواند در این مسیر به شما کمک کند.

مراقبت از خود را بر اساس معیارهای خودتان تعریف کنید

با وجود حجم بالای توصیه‌هایی که درباره مراقبت از خود وجود دارد، بسیاری از ما تصور مشخصی از این داریم که «سلامتی» باید چه شکلی باشد. اما حقیقت این است که فقط خود شما می‌توانید تشخیص دهید ذهن، بدن و روح شما برای شکوفایی به چه چیزی نیاز دارند.

شاید برای شما، تماشای یک قسمت از یک برنامه سرگرم‌کننده در پایان روز بهترین راه برای آرامش باشد. شاید مراجعه به روان‌شناس یا روان‌پزشک همان چیزی باشد که به آن نیاز دارید. یا شاید لازم باشد گروه پیام‌رسان یا گفت‌وگویی در Reddit را که باعث اضطراب شما می‌شود، بی‌صدا کنید.

برای اینکه نیازهای واقعی خود را بشناسید، ابتدا فقط به احساساتتان توجه کنید. چه زمانی احساس انرژی، نشاط و انگیزه می‌کنید؟ چه زمانی احساس خستگی، اضطراب یا فرسودگی دارید؟ به دنبال الگوها باشید. چه چیزهایی حال شما را بهتر می‌کنند و چه چیزهایی باعث فشار روانی شما می‌شوند؟ سپس بر اساس این شناخت، تعریف شخصی خودتان از مراقبت از خود را شکل دهید.

مراقب تفکر «همه یا هیچ» باشید

به شیوه‌ای که درباره اختصاص دادن زمان به خودتان فکر می‌کنید، دقت کنید. آیا تصور می‌کنید برای مراقبت از خود باید کل سبک زندگی‌تان را یکباره تغییر دهید؟ بسیاری از افرادی که با آن‌ها کار می‌کنم، فکر می‌کنند باید یک‌شبه از فردی خسته، کم‌خواب و فرسوده به فردی کاملاً سالم و ورزشکار تبدیل شوند. از آنجا که کمتر از یک تحول کامل را قابل قبول نمی‌دانند، در نهایت هیچ تغییری ایجاد نمی‌کنند. با توجه به تبلیغاتی که دائماً وعده «نسخه جدیدی از شما» را می‌دهند، چنین طرز فکری عجیب نیست، اما قطعاً مفید هم نیست.

اولین قدم این است که متوجه شوید آیا گرفتار این نوع تفکر شده‌اید یا نه. پس از آن می‌توانید به جای تغییرات افراطی، به دنبال تغییرات کوچک، عملی و قابل اجرا باشید که با شرایط واقعی زندگی شما سازگار باشند. در این مسیر، کنجکاوی نسبت به تجربه‌های جدید و مهربانی با خود، جایگزین بسیار مؤثرتری نسبت به تفکر همه یا هیچ هستند و معمولاً تغییرات ماندگارتری ایجاد می‌کنند.

به دنبال راه‌هایی برای یکپارچه کردن مراقبت از خود با سایر بخش‌های زندگی باشید

تغییر مهم دیگر این است که این باور را کنار بگذارید که رسیدگی به سلامت و تندرستی باید کاملاً جدا از سایر بخش‌های زندگی انجام شود. پژوهش‌های من نشان می‌دهد که پایدارترین راهکارهای مراقبت از خود، معمولاً زمانی شکل می‌گیرند که بخش‌های مختلف زندگی با یکدیگر ترکیب شوند.

برای مثال، می‌توانید جلسه‌ای با یکی از همکاران یا مربیان خود را به جای تماس آنلاین، هنگام پیاده‌روی برگزار کنید. یا در زمان پیاده‌روی روزانه، زباله‌های اطراف محل زندگی خود را جمع‌آوری کنید و هم‌زمان به جامعه نیز کمک کنید. همچنین می‌توانید زمانی ثابت برای انجام تمرین‌های یوگا به‌صورت آنلاین با یکی از دوستان یا اعضای خانواده که از شما دور است تعیین کنید و در عین مراقبت از سلامت خود، روابطتان را نیز تقویت کنید.

با تغییر نگاه خود نسبت به مراقبت از خود، می‌توانید تغییرات کوچک اما مؤثری در زندگی ایجاد کنید که آرامش، انرژی و شادی بیشتری برایتان به همراه داشته باشد. در این صورت، خودتان نیز خواهید دید آنچه پژوهش‌ها بارها نشان داده‌اند حقیقت دارد؛ سرمایه‌گذاری روی سلامت و رفاه شخصی، در نهایت به موفقیت حرفه‌ای بیشتر منجر می‌شود. ایجاد هماهنگی میان بخش‌های مختلف زندگی کاملاً امکان‌پذیر است، اما برای رسیدن به آن، شاید لازم باشد برخی از باورهای قدیمی خود را به چالش بکشید.