چرا ترسیم نقشه زنجیره‌های تأمین جهانی این‌قدر دشوار است؟ (HBR)
زنجیره‌های تأمین جهانی شبکههایی پیچیده و بههمپیوسته هستند. با چالشهای شناسایی تأمین‌کنندگان، ارتباطات پنهان و مدیریت ریسک در این شبکه‌ها آشنا شوید.
این مقاله در مجله کسب‌وکار هاروارد منتشر شده که منبعی معتبر و ارزشمند در حوزه کسب‌وکار است.
نویسندگان: ویشال گائور، نیکولای اوسادچی و ماکسیمیلیانو اودنیو
ترجمه شده توسط تیم گیت (Git.ir)
کمبود تراشه‌های نیمه‌رسانا که در اواخر سال 2020 صنعت خودروسازی را تحت تأثیر قرار داد، دو درس مهم درباره مدیریت زنجیره تأمین به همراه داشت.
نخستین درس، نبود دید کافی در بخش‌های بالادستی زنجیره تأمین است که همچنان پاشنه آشیل زنجیره‌های تأمین محسوب می‌شود. شرکت‌ها اغلب از تأمین‌کنندگان خود فراتر از تأمین‌کنندگان رده 1 اطلاع چندانی ندارند و به همین دلیل در برابر شوک‌های بخش‌های بالادستی زنجیره تأمین آسیب‌پذیر هستند.
دومین درس این است که زنجیره تأمین هر شرکت مجزا از سایر زنجیره‌ها نیست، بلکه با دیگر زنجیره‌های تأمین در یک شبکه عظیم جهانی ارتباط دارد. کمبود مداوم نیمه‌رساناها این واقعیت را به شکلی دردناک آشکار کرد؛ شرکت‌هایی از صنایع مختلف، برای مثال خودروسازی و لوازم الکترونیکی مصرفی، خود را در رقابت برای تهیه تراشه از تأمین‌کنندگان مشترک یافتند.
حل این مشکلات نه‌تنها مستلزم ایجاد دید نسبت به رده‌های بالاتر زنجیره تأمین یک شرکت است، بلکه باید مشخص شود کدام تأمین‌کنندگان در معرض ریسک بیشتری از سوی سایر بخش‌های شبکه جهانی قرار دارند.
مطالعه ما در سال 2021 درباره این مسئله، با عنوان «آیا شبکه‌های تأمین در طول زمان پراکنده‌تر شده‌اند؟»، از یک مجموعه داده عمومی و گسترده درباره ارتباطات تأمین در اقتصاد استفاده کرد که توسط FactSet Revere گردآوری شده بود. این مجموعه داده به ما امکان داد بیش از 690,000 ارتباط زنجیره تأمین میان 47,390 شرکت در اقتصاد جهانی را در فاصله سال‌های 2003 تا 2017 ترسیم کنیم. اگرچه این مجموعه داده در سطح شرکت‌هاست و ارتباطات مربوط به محصولات مشخص را نشان نمی‌دهد، مطالعه ما درس‌های مهمی را آشکار کرد. در این مقاله، بینش‌های کلیدی خود را با استفاده از نمونه‌ای از زنجیره‌های تأمین پنج تولیدکننده بزرگ تراشه برای هفت خودروساز بزرگ نشان می‌دهیم. این هفت خودروساز شامل شرکت‌های فیات و کرایسلر نیز هستند که در سال 2014 با یکدیگر ادغام شدند.
زنجیره‌های تأمین، شبکه‌ها یا تارهای درهم‌تنیده هستند
ما دریافتیم که زنجیره‌های تأمین گسترده، متراکم و پویا هستند. میان پنج تولیدکننده تراشه و هفت خودروساز، هر سال به‌طور میانگین 90.5 شرکت واسطه وجود دارد. میانگین تعداد ارتباطاتی که برای رسیدن از یک تولیدکننده تراشه به یک خودروساز باید طی شود، 3.2 است. علاوه بر این، در یک سال مشخص، میان یک تولیدکننده تراشه و یک خودروساز واحد، چندین مسیر کوتاه وجود دارد، با میانگین 7.9 مسیر، و بیشتر این ارتباطات در صنایع مختلف قرار دارند.
این شبکه تأمین نیز به‌مرور زمان دائماً تغییر می‌کند: هر سال تعداد زیادی از ارتباطات قطع می‌شوند و ارتباطات جدیدی شکل می‌گیرند. برای مثال، تنها 14 شرکت واسطه میان سال‌های 2003 و 2017 مشترک هستند. در مجموع، شبکه یکپارچه طی سال‌های 2003 تا 2017 شامل 416 شرکت واسطه، 11,533 ارتباط و 3,589 ارتباط مبدأ و مقصد بوده است.
ایجاد دید نسبت به زنجیره تأمین در چنین شبکه پیچیده‌ای، کاری بسیار دشوار است. در واقع، عملی نیست که یک شرکت به‌تنهایی مسئولیت بررسی کامل زنجیره تأمین بالادستی خود را بر عهده بگیرد. اگر شرکتی که در پایین‌دست‌ترین بخش زنجیره قرار دارد از انتهای زنجیره به سمت بالا حرکت کند، برای بررسی شبکه خود به‌صورت رده‌به‌رده، به زمان طولانی و منابع قابل‌توجهی نیاز خواهد داشت. علاوه بر این، ساختار پویای شبکه تأمین به این معناست که شرکت‌ها باید دانش خود درباره زنجیره‌های تأمین را دائماً به‌روزرسانی و ریسک‌های خود را به‌طور مستمر ارزیابی کنند.
زنجیره تأمین هر شرکت با شبکه جهانی تأمین درهم‌تنیده است
تولیدکنندگان نیمه‌رسانا تراشه‌های خود را به شرکت‌های فعال در شمار زیادی از صنایع عرضه می‌کنند. در واقع، ما دریافتیم که اگرچه صنعت خودروسازی صنعتی بزرگی است، هفت خودروساز مورد بررسی ما در مجموع کمتر از 5% مسیرهایی را تشکیل می‌دادند که از تولیدکنندگان تراشه‌های نیمه‌رسانا آغاز می‌شدند. 95% باقی‌مانده مسیرها به شرکت‌هایی در صنایع دیگری مانند تولید رایانه و لوازم الکترونیکی مصرفی منتهی می‌شدند. به همین ترتیب، خودروسازان نه‌تنها تراشه، بلکه بسیاری از قطعات دیگر را نیز تأمین می‌کنند؛ بنابراین، زنجیره تأمین نیمه‌رسانا تنها بخش کوچکی از زنجیره‌های تأمین گسترده خود آن‌هاست.
این پدیده به‌طور فزاینده‌ای ویژگی زنجیره‌های تأمین شرکت‌ها شده است. هرچه محصولات در طول زمان پیچیده‌تر شده‌اند، به قطعاتی از مجموعه گسترده‌تری از تأمین‌کنندگان جدید نیاز پیدا کرده‌اند. در نتیجه، زنجیره‌های تأمین به یکدیگر وابسته‌تر شده‌اند و شرکت‌ها در برابر شوک‌هایی که از صنایع دیگر سرچشمه می‌گیرند، آسیب‌پذیرتر شده‌اند. آثار چنین شوک‌هایی مدت‌هاست در ادبیات دانشگاهی مربوط به زنجیره‌های تأمین با ظرفیت محدود مورد مطالعه قرار گرفته است. اگر تقاضا در صنعتی دیگر ناگهان افزایش یا کاهش پیدا کند، این تغییر می‌تواند بر توانایی تأمین‌کنندگان برای انجام سفارش‌های صنعت خود ما تأثیر بگذارد. به‌ویژه در دوره‌های کمبود، این شرکت‌ها برای تراشه‌ها و قطعات ارزشمندی که از این تراشه‌ها استفاده می‌کنند، با یکدیگر رقابت می‌کنند.
با وجود این تغییرات، شرکت‌ها اغلب همچنان بر مدیریت روابط خود با خریداران و تأمین‌کنندگان تمرکز می‌کنند، گویی این روابط به‌صورت مجزا وجود دارند و سایر شرکت‌هایی را که به همان تأمین‌کنندگان یا خریداران متصل هستند نادیده می‌گیرند. خوشبختانه، ساختار شبکه جهانی تأمین راه‌حلی برای این مشکل ارائه می‌دهد.
شبکه جهانی تأمین به جوامع یا خوشه‌هایی از شرکت‌ها تقسیم شده است
با استفاده از روش‌های شناسایی جوامع که در ادبیات علوم رایانه به کار می‌روند، دریافتیم که شبکه جهانی تأمین از جوامع یا خوشه‌هایی تشکیل شده است. ما متوجه شدیم که ارتباطات زنجیره تأمین میان شرکت‌های داخل هر جامعه متراکم است و جوامع مختلف ارتباطات نسبتاً محدودی با یکدیگر دارند.
در این شبکه، همه تأمین‌کنندگان به یک اندازه منبع ریسک نیستند. برخی اهمیت بیشتری دارند، زیرا در مرزهای جوامع قرار گرفته‌اند، یعنی دروازه‌هایی میان جوامع هستند و تعداد نامتناسبی از مسیرها از میان آن‌ها عبور می‌کند. چنین شرکت‌هایی «شرکت‌های با بینابینی بالا» نامیده می‌شوند. تحلیل ما از شبکه جهانی این شرکت‌ها را شناسایی کرد و نشان داد که آن‌ها در طول زمان ثبات قابل‌توجهی دارند. معمولاً این تأمین‌کنندگان، توزیع‌کنندگان یا تولیدکنندگانی هستند که مشتریانی از صنایع مختلف دارند.
این ساختار، رویکردی دوگانه را پیشنهاد می‌کند. در بلندمدت، یک شرکت می‌تواند، چه به‌تنهایی و چه، همان‌طور که ما پیشنهاد کرده‌ایم و عملی‌تر است، با همکاری تأمین‌کنندگان رده 1 خود، سیستمی برای ترسیم مستمر زنجیره تأمین ایجاد کند. اما در کوتاه‌مدت، می‌تواند کار خود را با همکاری با تأمین‌کنندگان دارای بینابینی بالا آغاز کند تا اطلاعاتی درباره شبکه خود به دست آورد. در واقع، این راهبرد به‌مرور زمان اهمیت بیشتری پیدا کرده است، زیرا شبکه تأمین طی دو دهه گذشته بیش از پیش به جوامعی با ارتباطات نسبتاً محدود تقسیم شده است.
پیامدهای همه‌گیری کووید-19، بحران وام‌های رهنی پرریسک و سایر اختلالات نشان داده‌اند که تضمین سلامت زنجیره‌های تأمین تا چه اندازه حیاتی است. مطالعه ما نشان می‌دهد شرکت‌ها هنگام مدیریت زنجیره‌های تأمین خود باید ارتباطاتشان با شبکه بزرگ‌تر را نیز در نظر داشته باشند.
نکات کلیدی
اختلالات زنجیره تأمین توصیه‌های زیادی برای شرکت‌ها به همراه داشته‌اند، از جمله اینکه زنجیره‌های تأمین خود را ترسیم کنند، منابع پرهزینه‌ترین ریسک‌ها را شناسایی کنند و برای کاهش آن‌ها اقدام کنند. اما انجام این کار بسیار دشوار است.
✓ زنجیره‌های تأمین جهانی به‌جای خطوط مستقیم، شبکه‌ها یا تارهای درهم‌تنیده هستند. این شبکه‌ها گسترده، متراکم و پویا هستند.
✓ هرچه محصولات پیچیده‌تر شده‌اند، به قطعاتی از مجموعه گسترده‌تری از تأمین‌کنندگان جدید نیاز پیدا کرده‌اند. در نتیجه، زنجیره‌های تأمین به یکدیگر وابسته‌تر شده‌اند.
✓ شبکه جهانی تأمین از جوامع یا خوشه‌هایی تشکیل شده است. برخی تأمین‌کنندگان اهمیت بیشتری دارند، زیرا در مرزهای این جوامع قرار گرفته‌اند و بنابراین ثبات بیشتری نسبت به سایر تأمین‌کنندگان دارند.
✓ شرکت‌ها هنگام تصمیم‌گیری درباره نحوه همکاری و اینکه با چه کسانی در زنجیره تأمین خود همکاری کنند، باید هم ملاحظات بلندمدت و هم کوتاه‌مدت را در نظر بگیرند.
برای ثبت دیدگاه وارد حساب کاربری خود شوید.
