استراتژی شما باید یک فرضیه باشد که دائماً آن را اصلاح می‌کنید

این مقاله در مجله کسب و کار هاروارد منتشر شده که منبعی معتبر و ارزشمند در حوزه کسب و کار است.

نویسندگان: ایمی سی. ادموندسون و پل جی. وردین

ترجمه شده توسط تیم گیت (Git.ir)

...

این دیدگاه که به‌طور گسترده پذیرفته شده است، یعنی اینکه استراتژی و اجرا فعالیت‌هایی جدا از یکدیگر هستند، شرکت‌ها را در دنیایی پرشتاب در مسیر شکست قرار می‌دهد.

یکی از ما، پل، پژوهشگر استراتژی و اقتصاددان است و دیگری، ایمی، رفتار سازمانی و مدیریت عملیات را مطالعه می‌کند. ما برای بررسی این موضوع گرد هم آمدیم که چرا استراتژی اغلب در مرحله اجرا از مسیر خود خارج می‌شود. هنگام انجام پژوهش درباره نمونه‌های اخیر و چشمگیر شکست استراتژیک در صنایع مختلف که مدل‌های کسب‌وکار و استراتژی‌های کاملاً متفاوتی داشتند، به یک الگوی مشترک پی بردیم: آنچه به‌عنوان شکاف‌های کوچک در اجرا آغاز شده بود، زمانی به شکست کسب‌وکار تبدیل شد که استراتژی‌های اولیه بر اساس اطلاعات جدیدی که از تجربه به دست آمده بود، تغییر نکردند. مدیران ارشد این شرکت‌ها استراتژی‌های خود را از نظر تحلیلی درست می‌دانستند و شکاف‌های عملکردی را به اجرا نسبت می‌دادند.

شکست قابل‌توجه شرکت Wells Fargo در سال 2016 را در نظر بگیرید. مدیران این شرکت استراتژی متمایزی برای فروش متقاطع محصولات طراحی کرده بودند که مزایای زیادی داشت. فروش محصولات بیشتر به مشتریان فعلی از هزینه‌های ایجاد این روابط در وهله اول بهره می‌گیرد و ارائه خدمات بیشتر و بیشتر به نیازهای مالی آن‌ها، برای به دست آوردن سهم بیشتری از «کیف پول مشتری»، از نظر تئوری جذاب است. Wells Fargo حتی در اجرای این استراتژی نیز عملکرد خوبی داشت، البته تا یک نقطه.

بااین‌حال، این استراتژی در نهایت با واقعیت محدود بودن کیف پول مشتریان، یعنی قدرت خرید آن‌ها، و نیازهای واقعی‌شان مواجه شد.

فروشندگان برای تکمیل این شکست کسب‌وکار، ظاهراً بر این باور بودند که مدیران ارشد عملکرد ضعیف را تحمل نخواهند کرد و به‌جای گزارش دادن آنچه در میدان آموخته بودند، ساختن حساب‌های جعلی را آسان‌تر یافتند. گستردگی این رفتار به‌شدت نشان می‌دهد که این تقلب نتیجه اقدامات چند فروشنده فاسد نبوده است. بلکه نشان‌دهنده سیستمی است که به دلیل ترکیب زیان‌بار یک استراتژی ثابت و مدیرانی که ظاهراً تمایلی به شنیدن اخبار بد نداشتند، از ابتدا در مسیر شکست قرار گرفته بود. از دیدگاه مدیریت ارشد در بسیاری از شرکت‌ها، نرسیدن به اهداف فروش به معنای شکست در اجرای یک استراتژی از نظر تحلیلی درست است.

دیدگاه جایگزین درباره استراتژی و اجرا، که ما معتقدیم با ماهیت خلق ارزش در دنیایی سرشار از نوسان، عدم قطعیت، پیچیدگی و ابهام (VUCA) سازگاری بیشتری دارد، استراتژی را به‌عنوان یک فرضیه و نه یک برنامه در نظر می‌گیرد. مانند هر فرضیه دیگری، این رویکرد با ارزیابی و تحلیل وضعیت آغاز می‌شود، یعنی همان ابزارهای کلاسیک استراتژی. همچنین مانند هر فرضیه دیگری، باید از طریق اقدام مورد آزمون قرار گیرد. با این دیدگاه، تعامل با مشتریان داده‌ها و بینش‌هایی را فراهم می‌کند که برای مدیران ارشد به‌طور مستمر اهمیت دارند و ورودی‌های حیاتی برای تدوین پویای استراتژی محسوب می‌شوند. ما این رویکرد را «استراتژی به‌مثابه یادگیری» می‌نامیم که در تضاد آشکار با دیدگاه استراتژی به‌عنوان برنامه‌ای باثبات و از نظر تحلیلی دقیق برای اجرا در بازار قرار دارد. استراتژی به‌مثابه یادگیری، فعالیتی مدیریتی است که با چرخه‌های مستمر آزمون و اصلاح مشخص می‌شود و داده‌هایی آن را تغذیه می‌کنند که تنها از طریق اجرا به دست می‌آیند.

تصور کنید اگر Wells Fargo دیدگاه استراتژی به‌مثابه یادگیری را پذیرفته بود. مدیران ارشد این شرکت موارد مکرر نرسیدن به اهداف یا ایجاد حساب‌های جعلی را به‌عنوان داده‌هایی در نظر می‌گرفتند که به آن‌ها کمک می‌کرد اثربخشی استراتژی فروش متقاطع را ارزیابی کنند. این یادگیری سپس باعث می‌شد فرضیه اولیه به شکل موردنیاز اصلاح شود.

شاخص کلیدی رویکرد استراتژی به‌مثابه یادگیری در نحوه تفسیر مدیران از نشانه‌های اولیه شکاف میان نتایج و برنامه‌ها نهفته است. آیا این نشانه‌ها به‌عنوان شواهدی از عملکرد ضعیف افراد دیده می‌شوند؟ یا به‌عنوان داده‌هایی که نشان می‌دهند فرضیات اولیه نادرست بوده‌اند و باید آزمون‌های بیشتری انجام شود؟

نرم‌افزار Volkswagen که به موتورهای دیزلی خودروهای این شرکت اجازه می‌داد در آزمون‌های آلایندگی تقلب کنند، نمونه دیگری از یک استراتژی ثابت و از بالا به پایین است که در مرحله اجرا با مشکل مواجه شد. جاه‌طلبی استراتژیک فولکس‌واگن برای تبدیل شدن به بزرگ‌ترین شرکت خودروسازی جهان، مستلزم فتح بازار آمریکا بود. مدیران این شرکت برای متمایز شدن و پیروز شدن در بازار آمریکا، استراتژی توسعه خودروهای موسوم به دیزل پاک را طراحی کردند که از شایستگی محوری شرکت بهره می‌گرفت.

همانند Wells Fargo، فرهنگ فولکس‌واگن، به‌ویژه عدم تحمل مدیران آن در برابر مخالفت افراد در سطوح پایین‌تر سازمان، ظاهراً نقش مهمی در رسوایی آلایندگی خودروهای دیزلی این شرکت داشت. باب لوتز، که در شرکت‌های General Motors، BMW، Ford و Chrysler در سمت‌های مدیریتی فعالیت کرده بود، از «دوران وحشت» طولانی‌مدتی در فولکس‌واگن سخن می‌گوید. به گفته او، این وضعیت بدون شک باعث شد فولکس‌واگن شواهدی را نادیده بگیرد که نشان می‌داد ادعای مطابقت فناوری دیزل با مقررات زیست‌محیطی بیش از حد خوب است که واقعی باشد. به این ترتیب، رهبران فولکس‌واگن فرصت بازنگری و به‌روزرسانی استراتژی را از دست دادند. در همین حال، مهندسان نرم‌افزاری برای فریب دادن نهادهای نظارتی توسعه داده بودند و اجتناب‌ناپذیر را به تعویق می‌انداختند.

تقلب و پنهان‌کاری، محصولات طبیعی یک فرهنگ از بالا به پایین هستند که پاسخ «نه» یا «نمی‌توان آن را انجام داد» را نمی‌پذیرد. اما ترکیب این فرهنگ با رویکردی که استراتژی و اجرا را جدا از یکدیگر می‌داند، دستورالعملی قطعی برای شکست است. هم در Wells Fargo و هم در فولکس‌واگن، داده‌های مغایر برای مدت شگفت‌آوری طولانی در دسترس بودند، اما مدیریت ارشد بر اساس آن‌ها اقدامی نکرد. نشانه‌های میان‌بُر زدن و کنار گذاشتن اصول نادیده گرفته شدند. و این توهم که استراتژی‌های درخشان و از بالا به پایین در حال نتیجه دادن هستند، برای مدتی ادامه یافت.

ما نمی‌گوییم استراتژی‌های ثابت و از بالا به پایین الزاماً به تقلب منجر می‌شوند. بلکه منظور ما این است که این دو نمونه آشکار از شکست استراتژیک، خطرات ناشی از ناتوانی در یکپارچه کردن استراتژی و اجرا از طریق یک فرایند هدفمند و مستمر یادگیری مدیریتی را آشکار می‌کنند.

استراتژی به‌مثابه یادگیری مستلزم آن است که مدیران ارشد با عملیات در تمام سطوح و بخش‌ها وارد گفت‌وگویی مستمر شوند. افرادی که محصولات و خدمات را برای مشتریان ایجاد و ارائه می‌کنند، به مهم‌ترین داده‌های استراتژیکی که شرکت در اختیار دارد دسترسی دارند. فرایند یادگیری استراتژیک نیز مستلزم جست‌وجوی فعالانه انحرافاتی است که فرضیات زیربنای استراتژی فعلی را به چالش می‌کشند. انحرافات و شگفتی‌ها باید به دلیل ارزش اطلاعاتی آن‌ها در اصلاح استراتژی مورد استقبال قرار گیرند. مدیرانی که چارچوب استراتژی به‌مثابه یادگیری را می‌پذیرند، می‌دانند که فشار بیشتر بر اجرا ممکن است تنها مشکل را تشدید کند، اگر کاستی‌ها در واقع نشانه‌ای از اطلاعات ناکافی درباره بازار یا فرضیات نادرست درباره مدل کسب‌وکار باشند.

شرکت‌هایی که استراتژی و اجرا را با یکدیگر ادغام می‌کنند و به‌طور مستمر اصلاحات و هر از گاهی تغییر مسیرهای چشمگیر انجام می‌دهند، نشان می‌دهند که استراتژی به‌مثابه یادگیری در عمل چگونه می‌تواند باشد. تحول تدریجی استراتژیک Amazon از یک فروشنده آنلاین کتاب به یک غول خرده‌فروشی جهانی را در نظر بگیرید. یا بانک ING در هلند را در نظر بگیرید که رویکردی چابک به استراتژی و اجرا اتخاذ کرده است و از «گروه‌ها» به‌عنوان «سیستم عصبی» شرکت استفاده می‌کند تا تغییرات در نیازهای مشتریان و واقعیت‌های رقابتی را شناسایی کند و داده‌های موردنیاز مدیران ارشد را برای بازاندیشی درباره استراتژی و واکنش به تغییرات در اختیارشان قرار دهد. این نمونه‌ها و نمونه‌های دیگر، رویکردی اساساً متفاوت و تکرارشونده به تدوین استراتژی را نشان می‌دهند.

البته، پذیرفتن رویکرد یادگیری در بالاترین سطح سازمان ایده جدیدی نیست. آنچه ما پیشنهاد می‌کنیم، شباهت زیادی به مفهوم «اجرا به‌مثابه یادگیری» دارد که ایمی چند سال پیش در مجله Harvard Business Review مطرح کرد. ایده‌های ما همچنین با پژوهش‌های کنونی درباره چابکی سازمانی، که به‌عنوان توانایی شناسایی و واکنش سریع به تغییرات محیط تعریف می‌شود، سازگار است.

آنچه جدید است، این ایده است که پر کردن شکاف میان استراتژی و اجرا شاید در نهایت به معنای اجرای بهتر نباشد، بلکه به یادگیری بهتر مربوط باشد، یعنی گفت‌وگوی بیشتر میان استراتژی و عملیات، جریان بیشتر اطلاعات از مشتریان به مدیران ارشد و آزمایش‌های بیشتر. در دنیای پرشتاب امروز، استراتژی به‌مثابه یادگیری باید همگام با اجرا به‌مثابه یادگیری پیش برود و از این ایده که یا استراتژی یا اجرا دارای نقص است عبور کند تا بپذیریم که هر دو الزاماً ناقص‌اند و هر دو منابع ارزشمندی برای یادگیری، بهبود و بازآفرینی در راستای خلق ارزش پایدار هستند.

پژوهش این مقاله با حمایت بخش پژوهش مدرسه کسب‌وکار هاروارد و همچنین کرسی Baillet Latour در مدیریت خطا در مدرسه اقتصاد و مدیریت Solvay Brussels انجام شده است.


ایمی سی. ادموندسون استاد رهبری و مدیریت Novartis در مدرسه کسب‌وکار هاروارد است. او نویسنده کتاب The Fearless Organization: Creating Psychological Safety in the Workplace for Learning, Innovation, and Growth و یکی از نویسندگان کتاب Building the Future: Big Teaming for Audacious Innovation است. پل جی. وردین رئیس بخش استراتژی و سازمان و مدیر کرسی Baillet-Latour در مدیریت خطا در مدرسه اقتصاد و مدیریت Solvay Brussels (ULB, B) است.